Kecap Rajekan


Oleh Erwin Hidayatullah

Sampurasun! Sadayana, Kumaha damang Sarerea? Tina hiji kasempatan ieu tèh ayeuna abdi bade nerangkeun tentang kecap rajèkan. Nah ieu tèh lanjutan tina materi Wangun Kecap tina basa sunda kamari, ieu materi anu ka-3. Lamun ta’acan terang materi anu kamari-kamarina deui bisa ngaklik link anu tos abdi sediaken, ti mimiti mula. Materi satacanna:

Materi 1 - Kecap Dasar

Materi 2 - Kecap Rundayan

Oke langsung waè kana materina.

Naon sih èta Kecap Rajèkan teh? Kecap rajèkan atawa kata pengulangan, nyaèta kecap anu di ulang-ulang, dua kali, atawa tilu kali. Atanapi tina payunan kecap dasar atawa tengahna.

Kecap Rajèkan tèh aya 4 rupana nyaeta:

1.      Kecap Rajèkan Dwipurwa :

Nyaeta asalna tina kata dwi sareng purwa. Dwi artina dua, lamun purwa artina mimiti. Rajèkan dwipurwa nyaeta kecap ulang anu diulang ti enang (suku) awal

Contohna nyaeta: ta-tajong, sa-sapu, to-tonjok, ejeng sateresna.

2.      Kecap Rajèkan Dwimadya:

Nyaèta asalna tina kecap dwi sareng madya. Dwi artina dua, madya artina tengah. Dwimadya nyaèta kecap anu diulang engang tengah.

Contohna nyaèta: sadulur = sadu-dulur, sapoe = sapo-poe, ejeng satèresna.

3.      Kecap Rajèkan Dwilingga:

Nyaèta kecap ulang anu ti ulang dina kata dasarna.

Kecap Rajèkan dwilingga dibagi kana dua bagian nyaeta:

a.       Dwimurni (Hente ngubah suku kata awalna)

Contohna : Jalma-jalma, korsi-korsi, ejeng satersesna.

b.      Dwireka (Mengubah suku kata awalna)

Contohna : Culak-cilek, Sura-seri, ejeng sateresna

4.      Kecap Rajèkan Trilingga:

Nyaetaya kecap ulang anu diulangna 3 kali ejeng berubah suarana

Contohna : dat-dit-dut, trang-tring-trung, ejèng satèresna.

Perhatikeun contoh kalimat tina tabel di handap ieu:

No

Kecap Rajèkan

Kecap

Kalimah

1

Dwipurwa

Lalaki

(laki)

Jadi lalaki mah kudu daèk ka masjid

(jadi lelaki itu harus mau ke masjid)

Buburuh

(buruh)

Bapa tèh buburuh dilembur batur.

(bapak itu bekerja menjadi buruh di kampung orang)

Cacakar

(cakar)

Bilatung cacakar korsi sofa bogana pa Asep.

(Anak kucing mencakar-cakar kursi sofa punya pak Asep)

Ciciduh

(ciduh)

Ulah sok ciciduh dimana bae jang.

(Jangan meludah-ludah sembarangan aja nak)

2

Dwimadya

Pasosorè

(pasorè)

Linda teh uiha pasosore amat

(Linda pulangnya sore bangt)

Sakukumaha

(sakumaha)

Sakukumaha halang rintangan anu abdi dihadapi, abdi moal nyerah.

(Sebanyak apapun rintangan yang saya lalui, saya tidak akan menyerah)  

Patètèrè

(patèrè)

Abdi mah jeng si Wulan patètèrè

(Saya sama si wulan itu saudara tiri)

 

 

Salelembur

(Salembur)

pas tanggal 17 agustusan tèh salelembur ngayakeun lomba

(saat tanggal 17 aggustus sekampung mengadakan lomba)

3

Dwilingga

Dwipurna

Nini-nini

 

Tadi aya nini-nini dipasar, neangan anakna.

(Tadi ada nenek-nenek di pasar, mencari anaknya)

Aki-aki

Karunya abdi mah ningali Aki-aki dijalan sabari jualan maenan budak leutik.

(Kasian saya ngeliat kake-kake dijalan, sambil menjual mainan anak-anak)

Imah-imah

Si Udin ges beunghar ayeuna mah loba imah-imah.

(Si Udin sekarang sombong sudah kaya punya rumah banyak)

Leutik-leutik

Leutik-leutik, gè si eta mah tos bisa ngahasilkeun duit sareng nafkahkeun ngabantuan indungna.

(Walapun masih kecil, dia sudah bisa mencari uang untuk menafkahi ibunya.

Dwilingga

Luas-leos

 

Si ridwan ari mawa motorna luas-leos kadoang pembalap bae.

(Si Ridwa kalau membawa motor kebut-kebut kaya pembalap saja)

Tulang-taleng

Bakso biasa dijieun tina tulang-taleng sapi anu tos digiling halus.

(Bakso biasnya dibuat dari tulang sapi yang sudah digiling)

Gurewas-gerewes

Eta buka latek mani lucu pisan, nyien gurewas-gurewes kana abdi.

(Itu anak kecil lucu sekaling, bikin gemes ke saya)

Gulang-guling

Kasihan udin dari tadi gulang-guling terus di kasur hoyang dibelikeun eskrim.

(Kasihan udin dari tadi guling-guling dikasur, mau dibelikan eskrim)

4

Trilingga

Dag-dig-dug

Nyanghareupan kabogoh munggaran, jajantung kurang karasa dag-dig-dug.

(Kalau bertemu pacar, arasa berdetak jantung saya)

Tak-tik-tuk

Sora jam teh tak-tik-tuk unggal poe.

(Suara jam itu berdetik tiap hari)

 

Pak-pik-puk

Abdi teh di imah mani pak-pik-pek teu aya waktos ejeung ulin.

(saya dirumah selalu sibuk, tidak ada waktu buat main)

Pang-ping-pong

Eta budak leuting pang-peng-pong diharep teh aya naon? Ruwas jasa.

(Itu anak kecil berisik memainkan (sura besi) di depan ngerasa keganggu)

 


1 Response to "Kecap Rajekan"