Oleh Erwin
Hidayatullah
Assalamualaikum Wr. Wb
Sampurasun! Sadayana, Kumaha damang Sarerea? Katimu jeng abdi deui Erwin Hidayatullah, Tina hiji kasempatan ieu tèh ayeuna abdi bade nerangkeun tentang kecap rundayan. Nah ieu tèh lanjutan tina materi Wangun Kecap tina basa sunda kamari. Lamun ta’acan terang materi anu kamari bisa ngaklik link anu di handap ieu materi satacanna:
Materi 1 Kecap Dasar Oleh Erwin HidayatullahOke langsung waè kana materina. Naon sih èta Kecap Rundayan? Kecap rundayan mangrupaken salah sahiji tina wangun kecap, anu tos ditambahken ku rarangken tina kecap dasar, matèri kamari masih nyambung jeung materi ayena. Naon èta rarangken? Rarangken tèh anu tos ditambahken imbuhan. Kecap Rundayan tèh aya 4 rupana nyaeta:
1. Rarangken Harep, Depan atawa Afiksi :
Nyaeta imbuhan anu ditambahken dimimiti kalimat atawa
diawal kalimat.
Anu termasuk dina rarangken harep tèh nyaèta: n-, di-, ka-, pa-, pi-, barang-, silih-, ti-, ba-, ting-, pada-, sing-, si-, sang-, para-, ejeng
per-.
2. Rarangken
Tengah,
Sisipan atawa Infiks :
Nyaèta imbuhan anu disisipken ti tengah kecap dasar.
Anu termasuk tina Rarangken Tengah tèh nyaèta: –ar-, -um-, ejeng -in-.
3. Rarangkaen
Tukang, Akhiran atawa Sufiks :
Nyaèta imbuhan anu disimpen ti akhir kecap dasar.
Anu termasuk tina Rarangken Akhiran tèh nyaèta : –an,
-eun, -keun, ejeng -na.
4. Rarangken
Barung, Diantara atawa Konfiks :
Nyaetaya imbuhan anu dipake babarengan ti awal ejeng ti akhir. Lamun salah sahiji imbuhannya dipiceun, maka kecap eta hente berarti.
Anu termasuk tina Rarangken Barung tèh nyaèt : ka–an, pa–an, pang–keun, pi–eun, pika-, pika–eun, ejeng sa–eun.
Perhatikeun contoh kalimat tina tabel di handap ieu:
|
No |
Kecap Rundayan |
Kecap |
Kalimah |
|
1 |
Prefiks (Awalan) |
n- |
Abdi tèh ayena keur nulis buku (Saya sekarang
sedang menulis buku) Asal kecap dasarna “tulis + n-” diharepna
jadi nulis sanès ntulis salah. |
|
di- |
Entong dicandak waè kuehna Asep (Jangan diambil
terus kuenya Asep) Asal kecap dasarna “candak + di-” diharepna
jadi nulis sanès ntulis salah. |
||
|
Ka- |
Buku manèh Kapahili jeng abdi (Buku kamu
tertukar dengan saya) Asal kecap dasarna Pahili + Ka- diharepna
jadi Kapahili. |
||
|
2 |
Infiks (Sisipan/tengah) |
-Ar- |
Buah mangga ièu tèh mani Aramis pisan. (Buah ini sangat
manis sekali) Asal kecap dasarna amis + -ar- ditengahna
jadi aramis sanès aaramis. |
|
-Um- |
Lumampah ulah
ngalangkah, indit bari cicing. (Berjalan tanpa
melangkah, pergi dengan berdiam diri) Asal kecap dasarna lampah + -um- ditengahna
jadi lumamah sanès lamumpah. |
||
|
-In- |
Puji sinareng
sukur, hayu urang panjatkeun ka hadirat Allah SWT. (Puji serta
syukur, mari kita panjatkan ke hadirat Allah SWT) Asal kecap dasarna sareng + -in- ditengahna
jadi sinareng sanès sarineng. |
||
|
3 |
Sufiks (Akhiran) |
-An |
Adit, urang tadi
ningali kabogoh manèh keur jalan duaan jeng lalaki naèk motor ènggalan
kaditu. (Adit, tadi saya
melihat pacar kamu sedang berduaan di jalan bersama laki-laki lain, cepetan
kesana) Asal kecap dasarna enggal + -an diakhiran
jadi enggalan. |
|
-Eun |
Tanggung atuh ce
mawana, hijikeun waè atuh kadinya. (Tanggung sekali
kak, satukan saja sekalian kesitu) Asal kecap dasarna hiji + -eun diakhiran jadi
hijikeun. |
||
|
-Keun |
Anjeun ulah sok
nuturkeun abdi wae! (Kamu jangan
mengikuti saya saja!) Asal kecap dasarna tutur + -eun diakhiran
jadi nuturkeun. |
||
|
-An |
Alhamdulillah,
dagangan sayuran urang laku pisan, (Alhamdulillah,
jualan sayuran saya pada laku) Asal kecap dasarna dagang + -an diakhiran
jadi dagangan. |
||
|
4 |
Konfiks (Gabungan
awalan &akhiran |
Sa – eun |
Anu èntos daftar
milu jalan-jalan tèh aya 39 jalmi, tinggal saurangeun deui jadi 40 jalmi. (Yang sudah dafta
ikut jalan-jalan ada 39 orang, tinggal satu orang lagi) Asal kecap dasarna urang + sa-eun ditengah
jadi saurangeun. |
|
Pa
– an |
Ayena padumukan di
Indonesia tèh tos leuwih ti 227 juta jalmi. (Sekarang penduduk
di Indonesia sudah lebih dari 227 juta orang) Asal kecap dasarna dumuk + sa-eun ditengah
jadi padumukan. |
||
|
Pi – eun |
Ieu tèh kanggo
pibekeleun anjeun dijalan. (Ini buat
perbekalan kamu di jalan) Asal kecap dasarna bekel + pi-eun ditengah
jadi pibekeleun. |
Wassalamualaikum. wr. wb
0 Response to "Materi 2 Kecap Rajekan"
Posting Komentar