KECAP RUNDAYAN (KATA IMBUHAN)

OLEH : ELIS LISTIANA 

1.       Kecap Rundayan ( kata imbuhan)

Kecap rundayan nyaeta kecap asal anu geus dirarangkenan. Artinya kata dasar yang sudah ditambah imbuhan. Rarangken atau imbuhan bahasa Sunda terbagi 4; yaitu rarangken hareup (awalan), rarangken tengah (sisipan/tengah), rarangken tukang (akhiran), dan rarangken barung (gabungan awalan dan akhiran).

a.       Rarangken hareup, imbuhan awalan atau afiks yaitu imbuhan yang ditambahkan di awal kata dasar. Yang termasuk rarangken hareup adalah n-, di-, ka-, pa-, pi-, barang-, silih-, ti-, ba-, ting-, pada-, sing-, si-, sang-, para-, dan per-.

b.       Rarangken tengah, sisipan atau infiks yaitu imbuhan yang disisipkan di tengah kata dasar. Contohnya –ar-, -um-, -in-.

c.       Rarangkaen tukang, akhiran atau sufiks yaitu imbuhan yang disimpan di akhir kata dasar. Contohnya –an, -eun, -keun, -na.

d.       Rarangken barung, yaitu imbuhan yang dipakai bersamaan di awal dan diakhir. Jika salah satu imbuhannya dibuang, maka kata itu jadi tidak berarti. Rarangken barung antara lain: ka–an, pa–an, pang–keun, pi–eun, pika-, pika–eun, sa–eun.

 

Kecap Rundayan

Kecap

Kalimah

 

 

 

 

Rarangken hareup, imbuhan awalan atau afiks

nyanghareup

Imah Mang Uding teh anu nyanghareup ka wetan

(Rumah Mang Uding menghadap ke timur)

dibere

Lilis dibere duit ku lanceukna

(Eti diberi uang oleh saudaranya)

sakeudeung

Sakeudeung deui rek asup sakola kudu ngumbah baju seragam

(Sebentar lagi mau masuk ke sekolah harus cuci seragam)

 

 

 

Rarangken tengah, sisipan atau infiks

gumeulis

Neng Yeti mah sok gumeulis, asa panggeulisna bae

(Neng Yeti selalu cantik, merasa paling cantik)

karasep

Baturan anjeun sadayana meuni karasep

(teman kamu semuanya pada ganteng)

aramis

Jeruk na teh aramis pisan

(jeruknya sangat manis)

 

 

 

Rarangkaen tukang, akhiran atau sufiks

tiluan

Anu rek milu ka Jakarta isukan teh aya tiluan

(Yang mau ikutan ke Jakarta  besok ada tigaan)

ruksakkeun

Lamun hésé dibukana mah, ruksakkeun wé koncina

(Jika sulit dibuka, rusakin saja kuncinya)

tuliskeun

Tuliskeun upama aya nu penting téh, ambéh teu poho

(Tuliskan jika ada sesuatu yang penting, agar tidak lupa)

 

 

 

 

 

 

Rarangken barung

pangmeulikeun

Neng, engke beurang pangmeulikeun beas ka pasar nya

(Neng, nanti siang belikan beras ke pasar ya)

piomongeun

Aduh, anjeun mah jadi jalmi piomongeun da teu daek cicing!

(aduk, kamu jadi orang bukan juru bicara tidak mau diam!)

sahuapeun

Adi emam sangu jeung lalap bonteng sahuapeun

(adi makan nasi sama lalap timu sesuap)

 

0 Response to "KECAP RUNDAYAN (KATA IMBUHAN)"

Posting Komentar