OLEH : ELIS LISTIANA
1. Kecap Rundayan ( kata imbuhan)
Kecap
rundayan nyaeta kecap asal anu geus dirarangkenan. Artinya kata dasar yang
sudah ditambah imbuhan. Rarangken atau imbuhan bahasa Sunda terbagi 4; yaitu
rarangken hareup (awalan), rarangken tengah (sisipan/tengah), rarangken tukang
(akhiran), dan rarangken barung (gabungan awalan dan akhiran).
a. Rarangken hareup, imbuhan awalan atau afiks yaitu imbuhan yang
ditambahkan di awal kata dasar. Yang termasuk rarangken hareup adalah n-, di-,
ka-, pa-, pi-, barang-, silih-, ti-, ba-, ting-, pada-, sing-, si-, sang-,
para-, dan per-.
b. Rarangken tengah, sisipan atau infiks yaitu imbuhan yang disisipkan di
tengah kata dasar. Contohnya –ar-, -um-, -in-.
c. Rarangkaen tukang, akhiran atau sufiks yaitu imbuhan yang disimpan di
akhir kata dasar. Contohnya –an, -eun, -keun, -na.
d. Rarangken barung, yaitu imbuhan yang dipakai bersamaan di awal dan
diakhir. Jika salah satu imbuhannya dibuang, maka kata itu jadi tidak berarti.
Rarangken barung antara lain: ka–an, pa–an, pang–keun, pi–eun, pika-, pika–eun,
sa–eun.
|
Kecap Rundayan |
Kecap |
Kalimah |
|
Rarangken hareup,
imbuhan awalan atau afiks |
nyanghareup |
Imah Mang Uding teh anu nyanghareup ka
wetan (Rumah Mang Uding menghadap ke timur) |
|
dibere |
Lilis dibere duit ku lanceukna (Eti diberi uang oleh saudaranya) |
|
|
sakeudeung |
Sakeudeung deui rek asup sakola kudu
ngumbah baju seragam (Sebentar lagi mau masuk ke sekolah
harus cuci seragam) |
|
|
Rarangken tengah, sisipan atau infiks |
gumeulis |
Neng Yeti
mah sok gumeulis, asa panggeulisna bae (Neng Yeti
selalu cantik, merasa paling cantik) |
|
karasep |
Baturan
anjeun sadayana meuni karasep (teman
kamu semuanya pada ganteng) |
|
|
aramis |
Jeruk na
teh aramis pisan (jeruknya
sangat manis) |
|
|
Rarangkaen tukang,
akhiran atau sufiks |
tiluan |
Anu rek milu ka Jakarta isukan teh aya
tiluan (Yang mau ikutan ke Jakarta besok ada tigaan) |
|
ruksakkeun |
Lamun hésé dibukana mah, ruksakkeun wé koncina (Jika sulit dibuka, rusakin saja kuncinya) |
|
|
tuliskeun |
Tuliskeun upama aya nu penting téh,
ambéh teu poho (Tuliskan jika ada sesuatu yang
penting, agar tidak lupa) |
|
|
Rarangken barung |
pangmeulikeun |
Neng, engke
beurang pangmeulikeun beas ka pasar nya (Neng,
nanti siang belikan beras ke pasar ya) |
|
piomongeun |
Aduh,
anjeun mah jadi jalmi piomongeun da teu daek cicing! (aduk,
kamu jadi orang bukan juru bicara tidak mau diam!) |
|
|
sahuapeun |
Adi emam
sangu jeung lalap bonteng sahuapeun (adi makan
nasi sama lalap timu sesuap) |
0 Response to "KECAP RUNDAYAN (KATA IMBUHAN)"
Posting Komentar