KECAP RUNDAYAN
Oleh: Cahya Dewi
Kecap rundayan adalah kata
jadian yang dibentuk dengan cara menumbuhkan imbuhan. Imbuhan (rarangkén) dalam
bahasa sunda ada empat jenis, yaitu rarangkén hareup (prefiks/awalan),
rarangkén tengan (infiks/sisipan), rarangkén tukang (sufiks/akhiran), dan
rarangkén barung (konfiks).
a.
Prefiks
atau awalan (rarangkén hareup)
Yaitu imbuhan
yang di sisipkan didepan kata dasar. Awalan (rarangkén hareup) dalam bahasa
sunda, yaitu ba-, barang-, di-, ka-, N-, pa-, pada-, pang-, para-, per-, pi-,
sa-, sang-, si-, silih/sili-, ti-, dan ting/pating-.
b.
Infiks
atau sisipan (rarangkén tengah)
Yaitu imbuhan
yang disisipkan ditengah kata dasar. Tengah (rarangkén tengah) dalam bahasa
sunda, yaitu ar-, al-, um-, dan in-.
c.
Sufiks
atau akhiran (rarangkén tukang)
Yaitu imbuhan
yang disisipkan diakhir kata dasar. Akhiran (rarangkén tukang) dalam bahasa
sunda, yaitu an-, eun-, keun-, na-, dan ing/ning-.
d.
Konfiks
(rarangkén barung)
Yaitu imbuhan
yang disisipkan diawal dan akhir secara bersamaan pada kata dasar. Konfiks
(rarangkén barung)dalam bahasa sunda, yaitu ka-an, pi-an, pi-eun, pika-eun,
sa-eun, pang-keun, pang-an, ting-an.
Contoh kata dan kalimat kecap rundayan:
|
No |
Kecap Rundayan |
Kecap |
Kalimat |
|
1 |
Pefiks (awalan) |
Pa |
Salaku pamingpin, kudu manéhna inget ka rakyat. (sebagai pemimpin, seharusnya dia inget kepada
rakya) |
|
Para |
Parahadirin dihaturanan énggal lebet. (para hadirin dipersilahkan segera masuk) |
||
|
Sa |
Abdi ménta kertas salambar. (saya minta kertas selembar) |
||
|
2 |
Infiks (sisipan) |
Ar |
Barudak keur arulin. (anak-anak sedang pada main) |
|
In |
Urang kudu binangkit
jeung deui kudu semangat. (kita harus bangkit dan juga semangat) |
||
|
Al |
Abdi téh puguh keur lalieur
sirah. (saya sedang sakit kepala) |
||
|
3 |
Sufiks (akhiran) |
An |
Si éta mah jelema sabaran. (dia oranagnya penyabar) |
|
Eun |
Si éta embungeun
lamun di titah. (dia tidak mau kalau di suruh) |
||
|
Keun |
Sok catetkeun ku manéh
saha waé anu arék. (catat olehmu siapa saja yang mau) |
||
|
4 |
Konfiks (barung) |
Ka-an |
Baju sakolana kaagengan. (baju sekolahnya kebesaran) |
|
Di-keun |
Diturunkeun didie waé. (diturunkan disini saja) |
||
|
Di-an |
Ibu diantosan ku Bapa dipayun. (ibu ditungguin oleh bapak didepan) |
Good Cahya
BalasHapusTerima kasih Bu🤗
BalasHapus